، در حالی که نگاه افکار عمومی و رسانه‌ها عمدتاً به رقابت ایران و اسرائیل در لبنان، سوریه و غزه معطوف است، یکی از مهم‌ترین عرصه‌های این رقابت در سال‌های اخیر به صدها کیلومتر دورتر از این مناطق منتقل شده است؛ جایی در جنوب دریای سرخ و در تنگه‌ای باریک به نام باب‌المندب. این گذرگاه دریایی که میان یمن از یک سو و جیبوتی و اریتره از سوی دیگر قرار گرفته، به یکی از حساس‌ترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده است؛ نقطه‌ای که امنیت آن می‌تواند بر اقتصاد جهانی، تجارت بین‌المللی و موازنه قدرت در خاورمیانه اثر بگذارد.

باب‌المندب دروازه ورود به دریای سرخ و کانال سوئز محسوب می‌شود. هر کشتی که بخواهد از اقیانوس هند و خلیج عدن به سمت مدیترانه و اروپا حرکت کند، باید از این تنگه عبور کند. به همین دلیل این آبراه یکی از مهم‌ترین شریان‌های تجارت جهانی است. میلیون‌ها بشکه نفت و فرآورده‌های انرژی و همچنین حجم عظیمی از کالاهای تجاری هر روز از این مسیر جابه‌جا می‌شوند.

اهمیت باب‌المندب زمانی بیشتر آشکار می‌شود که احتمال بسته شدن یا ناامن شدن آن مطرح شود. در چنین شرایطی کشتی‌ها مجبور خواهند شد به جای عبور از دریای سرخ و کانال سوئز، مسیر بسیار طولانی‌تر دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کنند. این تغییر مسیر نه تنها زمان حمل کالا را چند هفته افزایش می‌دهد، بلکه هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه دریایی و قیمت انرژی را نیز به شدت بالا می‌برد. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که حتی تهدید به ناامنی در این منطقه نیز می‌تواند بازارهای جهانی را دچار شوک کند.

در این میان، ایران اگرچه به طور مستقیم در باب‌المندب حضور نظامی گسترده ندارد، اما از منظر راهبردی یکی از بازیگران تأثیرگذار بر معادلات این منطقه محسوب می‌شود. دلیل اصلی این موضوع به موقعیت یمن بازمی‌گردد. سواحل غربی یمن مشرف به باب‌المندب است و هر تحول امنیتی در این کشور می‌تواند مستقیماً بر امنیت کشتیرانی در این گذرگاه اثر بگذارد. با توجه به حاکمیت انصارالله بر این بخش از یمن و همچنین ارتباط معنوی و فکری که با جمهوری اسلامی ایران دارد، از نگاه بسیاری از تحلیلگران غربی و اسرائیلی، تهران از طریق از این طریق، توان تأثیرگذاری غیرمستقیم بر معادلات دریای سرخ را در اختیار دارد.

انصارالله نشان داده است در حمایت از مقاومت منطقه و همچنین ایران در شرایط لازم، حاضر است وارد تحولات نظامی شود که از نگاه راهبردی، این مسئله برای اسرائیل اهمیت ویژه‌ای دارد. اسرائیل در سال‌های اخیر تلاش کرده است حضور سیاسی، اطلاعاتی و امنیتی خود را در شاخ آفریقا و حوزه دریای سرخ گسترش دهد. دلیل این تلاش روشن است؛ بخش مهمی از تجارت خارجی اسرائیل، به‌ویژه مبادلات با آسیا، از طریق دریای سرخ انجام می‌شود. بندر ایلات در جنوبی‌ترین نقطه اسرائیل به این مسیر وابسته است و هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها می‌تواند عملکرد اقتصادی این بندر را تحت تأثیر قرار دهد.

در صورت ناامن شدن باب‌المندب، کشتی‌های مرتبط با اسرائیل یا باید مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تری را انتخاب کنند یا با افزایش شدید هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل مواجه شوند. این موضوع می‌تواند قیمت کالاهای وارداتی را افزایش داده و بخشی از مزیت‌های تجاری اسرائیل را کاهش دهد. علاوه بر این، اختلال در مسیر دریای سرخ می‌تواند بر صادرات اسرائیل به بازارهای آسیایی نیز تأثیر بگذارد.

برخی برآوردهای اقتصادی در دوره‌های تنش دریایی نشان داده‌اند افزایش زمان سفر کشتی‌ها از طریق مسیر آفریقا می‌تواند هزینه‌های حمل را ده‌ها درصد افزایش دهد. برای اقتصادی مانند اسرائیل که وابستگی بالایی به تجارت خارجی و زنجیره‌های تأمین بین‌المللی دارد، چنین وضعیتی صرفاً یک چالش لجستیکی نیست، بلکه می‌تواند به یک مسئله راهبردی تبدیل شود. گفتنی است ۹۰ درصد تجارت اسرائیل از مسیر دریا صورت می گیرد.

به همین دلیل است که مقامات اسرائیلی نگرانی ویژه ای در خصوص باب المندب و دریای سرخ دارند. افزایش همکاری‌های امنیتی با برخی کشورهای آفریقایی، مشارکت در ابتکارهای دریایی و حمایت از حضور نیروهای بین‌المللی در این منطقه نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

از سوی دیگر، برای ایران، باب‌المندب تنها یک گذرگاه دریایی نیست، بلکه بخشی از معادله بازدارندگی منطقه‌ای به شمار می‌رود. تهران همواره تأکید کرده که امنیت آبراه‌های بین‌المللی باید حفظ شود، اما در عین حال آگاه است اهمیت راهبردی این تنگه، آن را به یکی از نقاط حساس رقابت‌های منطقه‌ای تبدیل کرده است. همان‌گونه که تنگه هرمز در شمال اقیانوس هند یک گلوگاه حیاتی برای تجارت انرژی محسوب می‌شود، باب‌المندب نیز در جنوب شبه‌جزیره عربستان نقشی مشابه ایفا می‌کند.

امروزه رقابت ایران و اسرائیل دیگر صرفاً به مرزهای جغرافیایی خاورمیانه محدود نیست. شاخ آفریقا، دریای سرخ و به ویژه باب‌المندب به بخشی از این رقابت تبدیل شده‌اند. هر تحول در این منطقه می‌تواند نه تنها بر روابط تهران و تل‌آویو، بلکه بر اقتصاد جهانی، امنیت انرژی و تجارت بین‌المللی نیز اثر بگذارد. از همین رو بسیاری از ناظران معتقدند در میان مدت باب‌المندب بیش از گذشته به یکی از مهم‌ترین صحنه‌های رقابت ژئوپلیتیکی در جهان تبدیل خواهد شد. تهدیدات انصارالله در مورد هدف قرار دادن کشتی های اسرائیلی و با کشتی هایی به مقصد اسرائیل در صورت بروز جنگ دوباره با ایران، بخشی از تکه های این پازل امنیتی است.

در واقع امروز مقاومت منطقه اثبات کرده است در هر جایی که هست، می تواند در حمایت از همفکرانش وارد میدان شود. این همبستگی و حمایت، در شرایطی صورت می گیرد که اسرائیل نیز تحت حمایت آمریکا و اروپا تا امروز دو جنگ علیه ایران به راه انداخته، وارد سرزمین لبنان شده و مناطقی را به تصرف درآورده و جنگ در غزه را همچنان پیش می برد. در این شرایط، لزوم همکاری بین اعضای مختلف مقاومت که می تواند چهره آینده سیاسی-امنیتی منطقه را تغییر دهد، ضروری است.